Firma

Każdy przemysłowiec i kupiec obowiązany jest obrać dla swego przedsiębiorstwa jakąś nazwę; nazwa ta zwie się firmą. Zazwyczaj imię i nazwisko przemysłowca lub kupca bywa za­razem jego firmą, n. p.

Wzór 1.                           Józef Lisicki.

Firma musi jednak być tak obrana, aby różniła się od firmy każdego innego przemysłowca lub kupca. Gdyby tedy ojciec Józefa Li­sickiego , mający takiesamo imię chrzestne, miał interes pod własną firmą, musiałby nasz Józef Lisicki przyjąć firmę:

Wzór 2.                 Józef Lisicki syn albo

Wzór 3.                 Józef Lisicki jun. (to jest »iunior«, co znaczy „młodszy”) lub też :

Wzór 4.                 Józef Lisicki młodszy.

Gdyby zaś Józef Lisicki miał już interes pod firmą taką, jak opiewa wzór 1., a ojciec jego otworzył po nim jakiś interes, musiałby przyjąć firmę:

Wzór 5.                 Józef Lisicki ojciec lub

Wzór 6.                 Józef Lisicki sen. (to jest »senior«, co znaczy „starszy”) lub też

Wzór 7.                 Józef Lisicki starszy.

Czasem zawiera firma tylko początkowe litery imion chrzestnych np.:

Wzór 8. F. S. Bardasz, zamiast Ferdynand Stanisław Bardasz.

Czasem obejmuje przemysłowiec lub kupiec interes po innym, który miał zaufanie u publiczności. Chce on tedy zaznaczyć, że jego interes nie jest zupełnie nowym, lecz że dalej kierować nim będzie w duchu poprzednika. Odpowiednie dopiski oznaczają, że nowa firma powstała z dawnej już znanej, jak:

Wzór 9.                 Józefa Mątwickiego wdowa.

Wzór 10.              Marcina Machalskiego następcy.

Wzór 11.             P. Starzyk (przedtem J. Milikowski).

Jeżeli interesem jakimś kieruje spółka, uwydatnia się to w firmie, n. p.:

Wzór 12. Karol i Julian Schayerowie.

Wzór 13.                 Gubrynowicz i Schmidt.

Wzór 14.                    Bracia Langnerowie.

Wzór 15. M. Kochańskiego wdowa i synowie.

W tych wszystkich wypadkach spólnicy.są wymienieni. Czasami istnieje spółka, lecz spólnik nie chce być wymienionym; jest to tak zwany cichy spólnik. Istnienie cichej spółki oznacza się dopiskiem Sp. np.:

Wzór 16.                 Józef Milski i Sp.

Nie wolno jednak używać dopisku Sp., oznaczającego spółkę, jeżeli spółka wcale nie istnieje. Nadto istnieją firmy stowarzyszeń, jak:

Wzór 17.                 I. Związkowa drukarnia.

Wzór 18. Towarzystwo wyrobu cegieł maszynowych i t. p.

Firmy używa się:

  1. Jako napisu na pracowni, sklepie lub mieszkaniu;
  2. Jako podpisu na wszystkich pismach i dokumentach wychodzących od przedsiębiorstwa;
  3. W ogłoszeniach, cennikach i t. p.

Józef Lisicki będzie tedy tak w listach prywatnych jakoteż we wszystkich pismach swego przedsiębiorstwa podpisywał się jednakowo, t. j. swem imieniem i nazwiskiem. Inaczej pan Karol Schayer (wzór 12). Pisząc do krewnych i znajomych w interesach prywatnych, najmując po­mieszkanie lub kupując dom dla siebie, podpisze on się tylko swem imieniem i nazwiskiem, pisząc zaś w jakiejkolwiek sprawie imieniem handlu we Lwowie, który ma wspólnie z bratem, t. j. imieniem firmy, podpisywać będzie on sam własnoręcznie: Karol i Julian Schayerowie.

Taksamo pan Julian Schayer pisze imieniem firmy:

Karol i Julian Schayerowie. Jeden i drugi podpis jest równie ważny wobec sądu, dostawców i odbiorców. Kupcy, mający większy interes, opłacający podatek w pewnej wysokości przez ustawę wskazanej, obowiązani są do zgłoszenia swej firmy w sądzie handlowym, który firmę tę wpisuje do osobnego wykazu, tak zwanego rejestru handlowego. Firmy takie nazywają się firmami protokołowanemi. Tak firma Karola i Juliana Schayera i wiele innych, powyżej wymienionych, należy do rzędu firm pro­tokołowanych. Jeżeli rękodzielnik sprzedaje tylko własne wyroby, nie potrzebuje firmy swej protokołować, choćby nawet pła­cił ów wyższy podatek, który kupców do protokołowania firmy obowiązuje. Gdyby zaś oprócz własnych sprzedawał także obce wyroby, firma jego uważaną byłaby za handlową, a w razie, gdyby płacił ów prze­pisany podatek, musiałby ją zaprotokołować. Każdy powinien dbać bardzo o dobrą sławę swej firmy. Uczciwą pracą przedsiębiorcy, rzetelnością i zapobiegliwością firma zdobywa sobie poważanie i rozgłos.